بنياد پژوهشهاى قرآنى حوزه و دانشگاه

شناسنامه و پيشگفتار 11

قرآن و طب ( مجموعه مقالات ) ( فارسى )

پيشگفتار دوّم انسان در طول تاريخ براى كسب معرفت و شناخت همواره از دو منبع بهره مىبرده است يكى وحى و حجت ظاهرى الهى است كه خداوند به واسطهء پيامبران و از طريق كتب آسمانى ، انسان را با حقايق پيدا و نهان جهان آشنا كرده است و منبع ديگر عقل و حجت باطنى است كه آدمى از راه دقت در پديده‌هاى طبيعى و تلاش فكرى و تجربى به كسب معرفت و دانش نائل شده است . نسبت ميان اين دو منبع معرفت و بررسى رابطهء معرفت دينى و تجربى كه از آن در عرف محافل فكرى به‌عنوان رابطهء « علم و دين » نام برده مىشود از مهمترين دغدغه‌هاى انديشمندان و متفكران در هر دو حوزهء فكرى و معرفتى بوده و هست . در همين راستا بررسى رابطهء ميان قرآن به‌عنوان معتبرترين منبع وحى الهى و علوم روز نيز ضرورى به نظر مىرسد . قرآن كريم در طول تاريخ گهربار اسلام همواره منبع مهم تحقيق و پژوهش براى انديشمندان اسلامى بوده است و از اين رهگذر ، علوم و رشته‌هاى متعددى پايه‌گذارىشده و در گذر زمان به رشد و بالندگى رسيده‌اند . همچنين اين كتاب مهمترين معيار براى سنجش و قضاوت در مورد علومى بوده است كه از طريق ترجمه يا غير آن به جامعه اسلامى راه يافته‌اند . با نگاهى كوتاه به تاريخ تحول فكر اسلامى درمىيابيم كه سعى دانشمندان اسلامى همواره معطوف به « قرآنى كردن » دانش‌هايى بوده است كه به اقتضاى زمان وارد عرصه‌هاى فكرى جوامع اسلامى شده‌اند . « منطق و فلسفه اسلامى » نمونه‌اى روشن از اين‌گونه دانش‌هاست ، كه با ورود به حوزه‌هاى فكرى جوامع اسلامى سير تحول خود را تا رسيدن به دانشى دينى و قرآن به خوبى طى كرد . در سالهاى اخير با توسعه روابط علمى فرهنگى اسلام و غرب ، نگاه دينى و قرآنى به علوم روز بار ديگر به يكى از دغدغه‌هاى عمده متفكران دينى سراسر جهان اسلام تبديل شده است . با نگاهى كوتاه به همايش‌ها ، مقالات ، كتب و نشريات دينى روشن مىشود كه حجم عظيمى از آنها به تحقيقات ميان رشته‌اى در حوزه علم و دين اختصاص يافته است . در كشور ما نيز بويژه پس از پيروزى انقلاب اسلامى ايران به رهبرى انديشمندان اسلامى و بازگشت دين به عرصه جامعه و حكومت ، بحث‌هاى ميان رشته‌اى طرفداران فراوانى پيدا كرده است . چرا كه بطور طبيعى اقتضاى حكومت اسلامى ، دينى شدن عرصه‌هاى مختلف از جمله اقتصاد ، مديريت ، آموزش و پرورش و غيره است ، كه اين همه جز از راه تعامل اساتيد حوزه و دانشگاه در قالب تحقيقات ميان رشته‌اى تحقق نمىيابد .